فضاهای عمومی شهری و تأثیر آن بر زندگی شهروندان
تعداد بازدید: 618تعداد نظرات: 0
1397/03/09 - 12:44

فضاهای عمومی شهری و تأثیر آن بر زندگی شهروندان

امروزه طراحان مبلمان شهری می کوشند تا فضاهایی متفاوت و نو در سطح شهر خلق کنند تا ضمن جذب کاربران به فضاهای عمومی شهری، آنها را شگفت زده کرده و تجربه های جدیدی در اختیارشان بگذارند. خلق چنین فضاهای تازه و جذابی احساسات مردم را به شهری که در آن ساکنند تقویت می کند، برای آنها خاطره می سازد و ایجاد حس و تجربه مشترک در مردم یک شهر می کند همچنین برای گردشگران از شهرها و کشورهای دیگر جاذبه ایجاد می کند.

در گذشته فضاهای عمومی شهری نقش پر رنگی در زندگی روزانه افراد و ارتباط مردم با یکدیگر داشتند. امروزه با تحولاتی که در شکل شهرنشینی و طراحی شهری رخ داده است و نیز با تجمع بالای خودروها در سطح شهرها، فضاهای عمومی سهم کمتری نسبت به گذشته به خود اختصاص داده اند. با این همه، طراحان و برنامه ریزان شهری می کوشند تا با خلق فضاهای عمومی خوشایند و متنوع همچنان مردم را در فضاهای شهری گرد هم آورند و تعاملات اجتماعی و تجربه های مشترک را برای کاربران رقم بزنند.

فضاهای جمعی و تعاملات اجتماعی

فضاهای عمومی شامل فضاهای باز و فضاهای بسته می باشد. فضاهای بسته مجموعه های تفریحی سربسته و مجتمع های تجاری و امثال آن است. فضاهای باز عموماً فضاهای تفریحی مثل پارک ها و فضاهای گذر مثل پیاده رو ها را در بر می گیرد. این فضاهای عمومی شرایطی مناسب برای گرد آمدن مردم، شکل گیری ارتباطات انسانی و خلق رویدادهای جمعی ایجاد میکنند. تلاش برنامه ریزان و مدیران شهری در بیشتر نقاط دنیا بر این است که زندگی ماشینی امروز ارتباطات انسانی را محدود نسازد و حضور و تعامل فیزیکی انسانها در سایه دنیای مجازی قرار نگیرد. از این رو، تلاش ها بر این است که کیفیت و کمیت حضور مردم در سطح شهرها رشد و بهبود یابد. ارتباطات انسانی اشکال متفاوتی دارد. ارتباط میتواند مستقیم یا غیرمستقیم باشد. ارتباط یک فرد با دیگران میتواند محدود به یک یا چند مخاطب و یا ارتباط یک جمع بزرگ باشد. فضاهای متفاوت شهری بنا به اقتضای شرایط و خواسته برنامه ریزان و طراحان موجب شکل گیری انواع مختلف ارتباط بین افراد می شود.

مبلمان شهری و شکل گیری فضاهای جمعی

شهر در واقع مجموعه ایست با اجزاء بسیار بسیار زیاد از ساختمان ها، مصنوعات، اجزاء گرافیکی و بصری، انسان ها، گیاهان و موجودات دیگر. و در بعد غیر فیزیکی فرهنگ های متنوع، رفتارهای گوناگون، ارتباطات و بسیار بیش از اینها را در بر می گیرد. برای درک ابعاد یک شهر باید آن را حضوراً تجربه کرد. همچون یک سکه، یک روی شهر اجزاء فیزیکی آن است و روی دیگر آن تعاملات اجتماعی حاکم بر شهر. این تعاملات و ارتباطات است که به شهر روح می دهد و آن را بدل به یک پدیده زنده می کند. مکالمات، رد و بدل کردن اطلاعات و فعالیت های مشترک بین افراد است که به شهر معنی میدهد. بنابراین فضاهای عمومی شهر را می توان نبض یک شهر دانست و برای هر چه فعال تر کردن این فضاها و تعریف کارکردها و رویدادهای متنوع در این فضاها کوشید. نوع طراحی مسترپلان و فضاهای سبز و مبلمان شهری ساختار و کیفیت این فضاها را تعریف می کند. با این رویکرد، طراحی و انتخاب مبلمان شهری میتواند تأثیر زیادی در شکل دادن به نوع تعاملات حاکم بر فضا داشته باشد. نورپردازی، انتخاب نوع نشیمن و سایر المان های شهری می تواند تمرکز و یا پراکندگی افراد نسبت به هم، رسمی یا غیر رسمی بودن برخوردها و  نوع فعالیت افراد در فضا را شکل دهند.

نیمکت چوبی، المان اثرگذار شهری

نیمکت هایی که خاص فضاهای عمومی طراحی میشوند المان هایی خاص و اثرگذار در ایجاد خصوصیات فضا می باشند. نیمکت های شهری رفته رفته بدل به وجه مشخصه فضاها شده اند. نیمکت های چوبی، بتنی، سنگی که با طراحی های خاص ضمن زیبایی دادن به محوطه، ساختار و حال و هوای فضا را نیز مشخص می کنند و کاربران را به نشستن، وقت گذراندن در فضای عمومی و ارتباط با سایرین تشویق می کنند. در فضاهای عمومی شهر می توان کارکردهای متفاوت را به واسطه نوع چیدمان اجزاء فضا ایجاد نمود. دامنه وسیعی از فعالیت ها و کارکردها را می توان برای این فضاها متصور شد. تئاتر و موسیقی خیابانی، فستیوال های شهری، گردهمایی های رسمی و یا دوستانه، فعالیت های ورزشی مانند ورزش دسته جمعی، تجهیزات بازی برای بزرگسالان یا کودکان، پارکور، اسکیت، دوچرخه سواری، استراحت مابین ساعات کاری روزانه یا بعد از پیاده روی، گذران اوقات فراغت سالمندان و مطالعه از جمله این کارکردها هستند که میتوانند انفرادی یا جمعی باشند. رسیدن به این کارکردها گاه با نورپردازی و چیدمان مبلمان شهری متداول مثل استفاده از نیمکت های دو یا سه نفره صورت میگیرد و گاه با طراحی خلاقانه المان هایی به صورت یک مجموعه متحد که خاص یک فضا انجام می گیرند.