نقش مهندسان شهرساز در برنامه ریزی های شهری چیست؟
تعداد بازدید: 113تعداد نظرات: 0
1399/06/02 - 11:18

نقش مهندسان شهرساز در برنامه ریزی های شهری چیست؟

یکی از رشته های مهم که توسط مسئولان و افراد جامعه کمتر دیده می شود و به آن کمتر بها داده می شود شهرسازی است. در واقع می توان این رشته را در طراحی های شهری از مهم ترین بخش ها دانست.

امروزه رفاه و راحتی ما گره خورده در دستان مهندسان شهر سازی و به طور کلی شهر ها می باشد. با مهندسی درست و برنامه ریزی های دقیق می توان محیط شهری به وجود آورد که دارای زیبایی بصری و اصول مهندسی باشد. با رعایت اصول شهرسازی مزایای بسیار زیادی برای افراد جامعه به وجود می آید.

کاهش ترافیک شهری یکی از مهم ترین دلایل می باشد، کاهش آلودگی هوا، زیبایی بصری، بهبود روابط اجتماعی و ... از مزایای شهر سازی هستند. در این مقاله سعی بر این داریم تا با واژه شهر سازی بیشتر آشنا شویم و بفهمیم که از کجا آمده و در خود چه هدفی نهفته است. به طور کلی شهرسازی در ایران بر خلاف دیگر کشور های دنیا کم مورد توجه گرفته است در صورتی که این رشته دانشگاهی را می توان یکی از رشته های پر اهمیت دیگر کشور ها دانست.

با نگاهی به آثار هنری و تاریخی دنیا به این نتیجه خواهید رسید که در صورت نبود هوش و نبوغ مهندسان شهرساز در کنار دیگر مهندسان دنیا تماما به یک شکل برای ما به نمایش در می آمد. از تخت جمشید که چندین سال قبل در ایران باستان ساخته شده تا ونیز که در تمام دنیا مشهور هست را می توان یکی از نتایج این رشته های مهم دانست.

مهندسی شهر سازی چیست؟

در حال حاضر جمعیت کشور ایران چیزی حدود 82 میلیون نفر می باشد که 80 درصد آن ها در شهر ها زندگی می کنند. هیچ گاه نمی توان جلوی افزایش شهر ها را گرفت به همین منظور روز به روز به تعداد شهر نشینان در حال اضافه شدن می باشد.

سوال اساسی که ممکن است برای هرکسی به وجود بیاید این است که آیا برنامه ریزی دقیق در مورد این افزایش جمعیت صورت گرفته است؟

آیا شهر های ما استاندارد های جهانی را دارند؟

چه کسانی باید در مورد چنین مسائلی فکر کنند و طرحی جامع را ارائه دهند؟

بدون شک متخصصان یک رشته نمی توانند چنین امکانی را فراهم کنند و برنامه ریزی هایی به این وسعت داشته باشند. به همین منظور حضور مهندسان عمران، اقتصاددانان، معماران، جامعه شناسان، جغرافی دانها و دیگر متخصصان نیاز است و در این بین مهندسان شهر سازی به عنوان مدیر و سیاست گذار نقش بسیار مهمی را ایفا می کنند.

متخصص های شهرسازي افرادي هستند كه مي‌توانند در زمنيه طراحي يا برنامه‌ريزي شهري فعاليت کنند و عامل توسعه و پیشرفت شهري شوند. علم شهرسازي‌ به‌ بررسي‌ كليه‌ تحولات‌ اجتماعي‌، اقتصادي‌، سياسي‌ و فيزيكي‌ يک‌ شهر مي‌پردازد و تلاش‌ مي‌كند كه‌ روابط‌ موجود در يك‌ شهر را در قالب‌ يك‌ نظام‌ هماهنگ‌، مديريت‌ و سازماندهي‌ كند. متخصصان شهرسازي‌ نيز كسانی هستند‌ كه‌ با مطالعه‌ و بررسي‌ روابط‌ اجتماعي‌، اقتصادي‌، سياسي‌ و فرهنگي‌ موجود‌ در شهر، برنامه‌اي‌ مناسب‌ و مطبوع‌ براي‌ يك‌ شهر ارائه‌ مي‌دهند.

نقش شهرسازان در طراحی شهری

در رشته شهر سازی 6 محور اصلی وجود دارد که در برنامه ریزی و طراحی شهری نقشی مهم را ایفا می کنند.

الف) برنامه ریزی شهری:

 برنامه‌ريزي‌ شهري‌ كه‌ عمدتاً بر روي‌ نحوه کاربردی زمین ها و اراضی متمرکز است؛ يعني بررسي‌ مي‌كند كه‌ ما چگونه‌ فضا های مختلف موجود در یک شهر را به‌ قسمت های مختلف‌ مانند صنعتي‌، تجاري‌ و مسكوني‌ اختصاص‌ دهيم‌.

ب) برنامه ریزی حمل و نقل

ج) برنامه ریزی اقتصادی:

به دلیل اینکه‌ در شهر تنها موضوع‌ مورد بررسي‌ فيزيك‌ آن نيست‌ و مسأله‌ مهم‌، جامعه‌ شهري‌ و انسان‌هايي‌ هستند كه‌ شهر زندگي‌ مي‌كنند. به‌ عبارت‌ ديگر براي‌ اقشار و فرهنگ های مختلف‌ كه‌ امكانات‌ اجتماعي‌، اقتصادي‌ و فرهنگي‌ دارند يا براي‌ اقوام‌ مختلفي‌ كه‌ در مكان‌هاي‌ مختلف‌ يك‌ شهر زندگي‌ مي‌كنند، بايد برنامه‌ريزي‌ و توجه شود.

د) برنامه ریزی نیاز های اساسی مانند آب، برق و تلفن

ه) برنامه ریزی برای حفظ محیط زیست:

برنامه ریزی در راسته عوامل و بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله می باشد. در این نوع از برنامه ریزی ها برای جلوگیری از فجایع و سوانح راه هایی اندیشیده می شود و اثرات بد این عوامل را بر روی انسان ها مورد بررسی قرار می دهند.

خ) برنامه ریزی برای نیاز های روحی و جسمی

طراحي‌ شهري‌ كه‌ به‌ طراحي‌ سه‌بعدي‌ شهر پرداخته‌ میشود و محور توجه‌ آن‌ تناسب انسان‌ با محيط‌ فيزيكي‌ اطراف خود است‌. در واقع‌ در طراحي‌ شهري‌ انسان‌ با تمام‌ خصوصيات‌ جسمي‌، روحي‌ و معنويش‌ مطرح‌ است‌ و هدف‌ آن‌ نيز ارتقاي‌ كيفيت‌ شهر است.

مهندسی شهرسازی

موقعيت‌ شغلي‌ این رشته در ايران‌:


كشور ایران براي‌ توسعه‌ شهري‌ نياز به‌ 50 هزار برنامه‌ريز شهري‌ و منطقه‌اي‌ دارد؛ يعني اگر ما بخواهيم‌ به‌ سطح توسعه‌ جهاني‌ نزديك‌ شويم‌ بايد برو روی بحث‌ برنامه‌ريزي‌ متمرکز شویم و در اين‌ زمينه‌ سرمايه‌گذاري‌ زیادی را انجام دهیم تا بتوانيم‌ مثل‌ كشوری مانند كره‌ با استفاده‌ از منابع‌ برنامه‌ريزي‌، عقب‌ماندگي‌ خود را جبران‌ كنيم‌. اما متأسفانه‌ در حال‌ حاضر توانايي‌هاي‌ متخصصان‌ شهر سازی در فرهنگ‌ عمومي‌ جامعه‌ شناخته‌ شده‌ نيست‌ و مسؤولان‌ نمی دانند که بین معماران و شهرسازان تفاوت هایی وجود دارد. توانایی معماران در اندازه بنا می باشد و آنها در مقياس‌ كلان‌ مداخله‌ نمي‌كنند؛ يعني‌ يك‌ شهر يا يك‌ منطقه‌ را با تمامي‌ ويژگي‌ها و خصوصيات‌ اجتماعي‌، انساني‌، اقتصادي‌، فرهنگي‌ و فيزيكي‌ آن‌ مطالعه و بررسی‌ نمي‌كنند و به‌ همين‌ دليل‌ نمي‌توانند در برنامه‌ريزي‌ يا طراحي‌ شهري‌ موفق‌ باشند.

اگر بخواهیم یک نتیجه گیری کلی از این رشته داشته باشیم می توانیم بیان کنیم که تمام سیاست گذاری ها و مدیریت ها بر عهده مدیران شهرساز می باشد. آن ها می توانند از بالاترین سطح ها که همان برنامه ریزی و مدیریت است تا جزئی ترین موارد که می توان به نوع نیمکت های چوبی پارک ها، آبخوری ها و .... دخالت و تصمیم گیری کنند.

تماس با ما